W skrócie: jeśli po raz pierwszy zakładasz firmę (albo wracasz po co najmniej 60 miesiącach przerwy) i nie świadczysz tych samych czynności dla byłego pracodawcy (w bieżącym lub poprzednim roku), możesz przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych nie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, FP, FS). W tym czasie płacisz tylko składkę zdrowotną. Po uldze możesz przejść na preferencyjny ZUS (24 mies.).

1) Dla kogo jest ulga na start?

  • Osoba fizyczna prowadząca działalność (JDG) lub wspólnik spółki cywilnej, która:

    a) podejmuje działalność pierwszy raz lub ponownie po ≥60 miesiącach od zakończenia/zawieszenia, oraz

    b) nie wykonuje w ramach JDG tych samych czynności dla byłego pracodawcy w bieżącym lub poprzednim roku.

Ulga nie dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego – do zdrowotnego musisz zgłosić się i je opłacać co miesiąc.

W nietypowych sytuacjach (np. wspólnicy spółek osobowych lub „powroty” po udziale w spółce) interpretacja może wymagać indywidualnej weryfikacji w ZUS – zdarzają się rozstrzygnięcia dopuszczające ulgę po zakończeniu bycia wspólnikiem spółki jawnej.

2) Co dokładnie daje ulga?

  • Zwolnienie przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych z opłacania: emerytalnej, rentowych, wypadkowej, Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego. Płacisz tylko zdrowotną.

  • Brak prawa do świadczeń z ZUS w tym okresie (m.in. chorobowe, macierzyński, rehabilitacyjne; wypadkowe) i brak naliczania stażu do emerytury/renty za ten okres.

3) Jak liczyć 6 miesięcy? (i jak „ustawić” start)

  • Jeśli startujesz 1. dnia miesiąca – ten miesiąc liczy się do 6.

  • Jeśli startujesz w trakcie miesiąca – liczenie od następnego pełnego miesiąca.

  • Zawieszenie działalności w trakcie ulgi nie wydłuża jej – bieg 6 miesięcy nie zatrzymuje się.

Przykład: start 2 października → ulga trwa do 30 kwietnia (pierwszym „pełnym” miesiącem jest listopad). Start 1 października → do 31 marca.

4) Składka zdrowotna w czasie ulgi (2025)

W uldze na start płacisz wyłącznie zdrowotną – jej sposób liczenia zależy od formy PIT:

  • Skala (12/32%)9% dochodu z poprzedniego miesiąca, ale nie mniej niż 314,96 zł/mies. od lutego 2025 do stycznia 2026 (min. podstawa 75% płacy minimalnej w roku składkowym).

  • Liniowy 19%4,9% dochodu (minimalna jak wyżej).

  • Ryczałt – kwoty stałe wg przychodów od początku roku:

    do 60 000 zł → 461,66 zł, 60–300 tys. → 769,43 zł, >300 tys. → 1 384,97 zł.

  • Karta podatkowa314,96 zł/mies. w 2025 (9% × 75% płacy minimalnej).

5) Rejestracja i formalności – krok po kroku

1. Zgłoszenie do zdrowotnego w ZUS w 7 dni od startu – formularz ZUS ZZA (kod tytułu 05 40 – „tylko zdrowotne, bez społecznych”).

2. Deklaracje miesięczne (DRA) – wykazujesz wyłącznie składkę zdrowotną (w zależności od formy PIT).

3. Rezygnacja z ulgi wcześniej? Złóż ZUS ZWUA (wyrejestrowanie z 05 40), a następnie ZUS ZUA (wejście w społeczne) od wybranej daty.

6) Co po 6 miesiącach?

Po uldze możesz przejść na preferencyjny ZUS (tzw. „mały ZUS” przez 24 mies.) – społeczne liczysz od 30% minimalnego wynagrodzenia. Warunki i zgłoszenie opisuje Biznes.gov.pl. Po zakończeniu preferencji – Mały ZUS Plus (jeśli spełniasz limity).

7) Były pracodawca i umowy cywilne – częste pytania

  • Zakaz „tych samych czynności” dotyczy byłego pracodawcy i roku bieżącego/poprzedniego – jeśli świadczysz identyczne zadania co na etacie, utracisz prawo do ulgi.

  • Gdy w czasie ulgi współpracujesz B2B z inną firmą (np. zlecenie/umowa o świadczenie usług) w tej samej branży, co Twoja JDG, zleceniodawca co do zasady nie opłaca za Ciebie społecznych – to przychód z działalności. Sprawdź jednak, czy nie zachodzi „były pracodawca/te same czynności”.

8) Najczęstsze błędy

1. Brak zgłoszenia do zdrowotnego – ulga nie obejmuje zdrowotnego, zgłoś się ZUS ZZA (05 40).

2. Start 1. dnia miesiąca „z przyzwyczajenia” – często korzystniej zacząć po 1. dniu, aby mieć 6 pełnych miesięcy więcej.

3. Założenie, że ulga „daje chorobowe” – w uldze nie ma świadczeń (chorobowe, macierzyński, wypadkowe) i nie liczy się staż do emerytury/renty.

4. Mylenie form liczenia zdrowotnej – inne zasady na skali/liniowym (procent od dochodu) i na ryczałcie (kwoty progowe). Sprawdź stawki na 2025 r.

Podsumowanie

  • Ulga na start (6 mies.) = brak społecznych + tylko zdrowotna.

  • Warunki: pierwszy raz lub po 60 mies., bez tych samych czynności dla byłego pracodawcy.

  • Zdrowotna 2025: skala 9% (od lutego 314,96 zł), liniowy 4,9% (te same minima), ryczałt: 461,66/769,43/1 384,97 zł, karta: 314,96 zł.

  • Po uldze: preferencyjny ZUS 24 mies. (a potem ewentualnie Mały ZUS Plus).

Startujesz z firmą i chcesz ustawić ZUS ?

W biurze rachunkowym Łódź BilanseXpert zrobimy to za Ciebie: sprawdzimy warunki ulgi, zgłosimy ZUS ZZA, policzymy zdrowotną, a po 6 miesiącach płynnie przeprowadzimy Cię na preferencyjny ZUS. Napisz do nas – wszystko wytłumaczymy po ludzku.